ΠΕΡΤΙΝΑΞ:  Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΣ  ΕΥΤΕΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ

ΤΟΥ ΚΥΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΝΑΣΣΗ ΣΥΝΟΨΙΣ ΧΡΟΝΙΚΗ, ΑΡΧΟΜΕΝΗ ΑΠΟ ΚΟΣΜΟΠΟΙΙΑΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ ΚΥΡΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΕΙΑΤΟΥ

«Ἐλθὲ Περτίναξ, φιλόφρον ἀδελφέ, καγὼ μυήσω σε ἐν τοῖς Ὑπερτάτοις»!

(Περίεργος καὶ πάνυ ὠφέλιμος ἄμετρος στιχουργία ἀγνώστου λογίου ἐξ Ἀλεξανδρείας, εὑρεθεῖσα ἐν παλαιοπωλείῳ τι μετὰ τινών λοιπῶν χειρογράφων).

«Ἐλθὲ Περτίναξ, φιλόφρον ἀδελφέ, καγὼ μυήσω σε ἐν τοῖς Ὑπερτάτοις»!!!

Ἡ μὲν φιλόϋλος ψυχὴ ταῖς ὕλαις ἐπιχάσκει, καὶ πάντα πραγματεύεται πρὸς τὸ τυχεῖν τοῦ πόθου· σὺ δέ, ψυχὴ βασίλισσα καὶ φιλολογωτάτη, ἀεὶ διψῶσα γνώσεως καὶ λόγου καὶ παιδείας, βίβλοις ἀεὶ προστέτηκας, ἐπεντρυφᾷς τοῖς λόγοις, καὶ γίνεταί σοι τῆς ζωῆς ἅπας ὁ χρόνος λόγος... Compendium chronicum.

Ἔφηβος καταλιπῶν τὰς παρθικὰς ἐπικρατείας ὁ Μιθροβουζάνης, δοῦλος δορυάλωτος ἀρχικῶς, εἴτα προκόψας, κερδίσας τὴν εὔνοιαν τοῦ αὐθέντου του, ἐξαγοράσας ἐν τέλει διὰ τοῦ χρήματος ὅ,τι τοῦ ἐστέρησαν τὰ ὅπλα.

Περιελθῶν εἰς μεγίστην εὐημερίαν, προμηθεύσας οἴνους καὶ δέρματα, τὴν ἐν Ἱππῶνι σταθμεύουσαν λεγεῶνα, νυμφευθεὶς τὴν κόρην γέροντος -δυσπραγοῦντος - συγκλητικοῦ, τώρα εἰς τὴν Ῥώμην, ἀνέρχεται τὴν Cursus Honorum, φέρων πιὰ τὸ ὄνομα Λαίλιος Σπίνθερ Περτίναξ.

Εὔνους ἐφάνη ὁ χριστιανὸς ἐπίσκοπος ἰκανοτάτη ὑπῆρξεν ἡ προσφορὰ τοῦ Περτίνακος εἰς οἶνον φαλερνικόν πρὸς τὴν ἐκκλησίαν του, ἀνεκτικὸς καὶ ὁ συνήθως αὐστηρὸς Πατὴρ τῶν Πατέρων τοῦ ἐν Ῥώμῃ Μεγάλου Μιθραϊκοῦ Θυσιαστηρίου.

Ἐταυροβολίσθη ὁ Περτίναξ, καταστὰς μάλιστα, ὁποία εἰρωνεία, «Πέρσης».

Τώρα πλέει ἡ ἰδιωτικὴ του λιβυρνὶς ἔξωθεν τοῦ Σουνίου. Τελευταία ζωηρὰ ἐπιθυμία ἐγεννήθη ἐντὸς του, ἡ «πόσις τοῦ κυκκεῶνος».

Καὶ νὰτος μετὰ τρεῖς ἡμέρας δεξιώσεων καὶ σπατάλης εἰς τὸ Κλεινόν Ἄστυ, πορεύεται πρὸς τὴν Ἐλευσίνα.

Λόγῳ ἐπιδημίας ἔχασε πέρυσι τὰ Μικρὰ ἐν Ἄγραις Μυστήρια.

Ὁ γέρων Νεστόριος, ὁ Εὐμολπίδης Ἱεροφάντης, τοῦ ἐμήνυσε τότε, ὄτι δὲν δύναται νὰ τὸν μυήσῃ εἰς τὰ Μεγάλα πόσον μᾶλλον εἰς τὰ Ἐποπτικά, τὸν ὑπέρτατον βαθμὸν τῆς Δήμητρος καὶ τῆς Κόρης.

Τώρα ὅμως τὸ πρόβλημα ἤρθη!

Διὰ λακτισμάτων πρὸ δύο μηνῶν ἐξεβλήθη ὁ Νεστόριος ἐκ τοῦ Τελεστηρίου. Νέος ἰσχυρὸς ἀνὴρ ἤρπαξε τὸν πανάρχαιον θρόνον!

Τὸν θρόνον ποὺ ἐσεβάσθησαν ὁ Ἀρχίδαμος, οἱ Βοιωτοί, τόσοι ἐχθροὶ τοῦ δαιμονίου πτολιέθρου.

Τὸν θρόνον αὐτὸν κατέχει πλέον ὁ Καδμίων, ὁ Πατὴρ τῶν Πατέρων τοῦ Μιθραίου τῶν Θεσπιῶν. Μισὸς Βοιωτός, μισὸς Κύπριος.

Αὐτὸς ὁ ἴδιος, ὁ «Ἱεροφάντης» τὶ τιμή!  τοῦ διεμήνυσε διαπρυσίοις λόγοις,

«Ἐλθὲ Περτίναξ φιλόφρον ἀδελφέ, καγὼ μυήσω σε ἐν τοῖς Ὑπερτάτοις»!

Τώρα πομὰς ὤχρας καλύπτει τὰς παρειὰς του, διὰ νὰ καταδειχθῇ ἡ χλωμότης τοῦ ...νηστεύσαντος !

Ἀκόμη καὶ ὁ χριστιανὸς ἐπίσκοπος τῶν Ἀθηνῶν συνεκινήθη, ὅταν τὸν εἶδεν ἀνυπόδητον, πεζῆ πορευόμενον,φέροντα τὸν λευκὸν τρίβωνα τοῦ θιάσου τῶν μυουμένων...

Ἐπορεύετο μετὰ τῶν λοιπῶν προσκυνητῶν, ἄνευ βαλαντίου τὸ χρῆμα εἶχεν ἤδη κατατεθῇ ἐν τῷ ἐν Πειραιεῖ πρακτορείῳ τοῦ Μιθραίου...

Ὕψωσεν ὁ ἐπίσκοπος τὴν χείρα του σκιάζων τοὺς ὀφθαλμοὺς του καθὼς ἡ ἀκολουθία ἐπορεύετο πρὸς δυσμὰς τὴν Ἱερᾶν Ὁδόν.

Ὁ πονηρὸς Περτίναξ ἐσχολίασε.

«Βλέπετε; Ἀκόμη καὶ ὁ ἐπίσκοπος μὲ εὐλογεῖ!».  Ἐμυήθην !

Ὁποία πρόοδος μυητικῶν μεθόδων!

Διὰ πρώτην φορὰν ἐφέτος, ἡ νέα διοίκησις τοῦ Ἐλευσινείου, ἐκάλεσε τοὺς καλυτέρους τῶν ὑποκριτῶν τοῦ Ἄστεος! Προηγουμένως «ἐμυήθησαν  κι᾿ ἐκεῖνοι...».

Τὶ πλοῦτος μηχανῶν καὶ τεχνασμάτων, τὶ μουσικαί! Τὶ στόνοι ἐκ τῶν χασμάτων. Τὶ κατάνυξις! Τὰ Ἐποπτικά! Ὁ Τελεύτιος Βαθμός! Τὶ κομψότης λόγου. Τὶ μυστηριώδεις, ἀκατάληπτοι ἐπωδοί!

Αὐτὸς, ὁ πρώην δοῦλος, μυεῖται μετὰ δεκαεπτὰ ἄλλων! Καὶ ποίων!

Ῥωμαῖοι πατρίκιοι, Ἀθηναῖοι ἐφοπλισταί. Ἰδοῦ καὶ ὁ Διονυσιόδωρος ὁ προμηθευτὴς τῶν Λεγεώνων τῆς Ἀνατολῆς! Ὁποία σύμπτωσις! Ἰδοῦ καὶ ὁ σκυτοτόμος Κλεόπας ἐξ Ἀλεξανδρείας, αἱ φῆμαι τὸν θέλουν καὶ χριστιανόν!

Ἰδοῦ καὶ ὁ Φιλιππικός, ὁ σιτέμπορος τῆς Νέας Ῥώμης, τῆς Κωνσταντίνου Πόλεως, γόνος σιτεμπόρων, κατηραμένων διὰ τοῦ αἵματος Σωπάτρου τοῦ Ἀπαμιέως.

Όλοι εκλήθησαν εκεί και έπιον τον κυκκεώνα !

Όλοι εμυήθησαν εως τα εποπτικά !

Όλοι έλαβον τον Τελεύτιον Βαθμόν !

    ΄Ολοι «είδον» !

Όλοι «ενίκησαν» τον θάνατον !

Όλοι απήλθον προς τον ... θάνατον !

Άξιο επισημάνσεως είναι η αποκάλυψη που κάνει αυτό το τυχαία ευρεθέν έγγραφο, ότι ο χριστιανός επίσκοπος των Αθηνών είχε θέσει υπό τον έλεγχό του την τέλεση και την εκμετάλλευση των δήθεν Ελευσινίων Μυστηρίων της εποχής του, με αποκλειστικό σκοπό τον ευτελισμό τους  αλλά και την είσπραξη των τριάκοντα αργυρίων από την τέλεσή τους. Ως και εισπρακτικό παράρτημα είχε δημιουργήσει στον λιμένα του Πειραιώς, για την διευκόλυνση των νεόπλουτων, βαρβάρων και αμαθών της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας οι οποίοι περνούσαν από τον λιμένα των Αθηνών, προπλήρωναν για να είναι υποψήφιοι στον κατάλογο της πρώτης μυήσεως η οποία θα ετελείτο .  

Οποία βεβήλωση, κακοποίηση, πτώση, εκπεσμός, ευτελισμός και άθλια χρήση των ιερών και οσίων Μυστηρίων του λαμπρού γένους των Ελλήνων, εις το όνομα των πρακτόρων της νέας θρησκείας του στυγνού και απόλυτου δογματισμού και της δήθεν αγάπης …

ΠΕΡΙΚΛΗΣ Η ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ή ΗΓΕΜΟΝΙΑ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

Ο Περικλής, από τις λέξεις περί και κλέος, ήτοι «o περιτριγυρισμένος από δόξα», ήταν Αρχαίος Αθηναίος πολιτικός, ρήτορας και στρατηγός του 5ου αιώνα π.Χ., περισσότερο γνωστός ως «Χρυσούς Αιών του Περικλέους», συγκεκριμένα είναι η περιόδος μεταξύ των νικηφόρων πολέμων κατά των Περσών και του Πελοποννησιακού - εμφυλίου πολέμου. Ο Περικλής ο Αθηναίος υπήρξε διαπρεπέστερος πολιτικός άνδρας της αρχαιότητας και όχι μόνο. Στην εποχή του σημειώθηκε η μεγαλύτερη ακμή των Αθηνών και, ειδικότερα οι τέχνες, τα γράμματα και οι επιστήμες έφθασαν στην μεγαλύτερη ακμή τους.
Γεννήθηκε στην Αθήνα περί το 498 π.Χ. για μερικούς άλλους συγγραφείς το 490 π.Χ. και πέθανε από τον λοιμό το 429. Ήταν γιός του Ξάνθιππου και της Αγαρίστης. Και οι δύο γονείς του ανήκαν στις καλλίτερες οικογένειες των Αθηνών. Ο Περικλής είχε την τύχη μίας καλής, άρτιας και επιμελημένης μόρφωσης, η οποία συνέτεινε σημαντικά στην μετέπειτα πολιτική και στρατιωτική εξέλιξη, που τον ανέδειξαν σαν ένα από τους σημαντικότερους Έλληνες στην μεγάλη διαχρονία του Ελληνισμού.

Ανατράφηκε με επιμέλεια, φροντίδα και στοργή, μεταξύ των άλλων είχε δασκάλους τον περίφημο μουσικό Δάμωνα, τους φιλοσόφους Αναξαγόρα της Ιωνικής φιλοσοφικής σχολής και, τον Ζήνωνα της Ελεατικής φιλοσοφικής σχολής από την Ελαία της Μεγάλης Ελλάδας. Από τον Αναξαγόρα διδάχθηκε μεταξύ των άλλων την ανεξαρτησία του πνεύματος και την εξαιρετική ευγλωττία που είχε και τον χαρακτήριζε σαν άριστο και χαρισματικό ρήτορα σε όλη την ζωή του. Το 469 άρχισε την πολιτική του σταδιοδρομία. Μέχρι τότε, μόνο αυτοί οι οποίοι είχαν ευγενική καταγωγή και επιρροή, είχαν τον έλεγχο στα υψηλά δημόσια αξιώματα, παρά την νομοθεσία του Σόλωνος.

Ο Περικλής με την σωστή και φωτισμένη πολιτική του, πέτυχε την πλήρη δημοκρατικοποίηση της Αθηναϊκής πολιτείας, η οποία μετά τον πρόωρο θάνατό του, κατέπεσε σε μία Δημοκρατική λαϊκίστικη φαυλοκρατία. Τάχθηκε με το μέρος του Δήμου, σε αντίθεση με τον φίλο του Κίμωνα, ο οποίος εκπροσωπούσε την αριστοκρατική παράταξη.
Με τα νομοθετικά μέτρα που κατήρτισε και φρόντισε να ψηφιστούν και να εφαρμοστούν, έγινε πολύ δημοφιλής. Αυτά τα μέτρα ανακούφισαν τους πολίτες και εμπέδωσαν την Δημοκρατία σε όλους. Με νόμους καθιέρωσε την αμοιβή των πολιτών με χρήματα, για τις υπηρεσίες τις οποίες προσέφεραν στην πολιτεία.

Χορήγησε μισθό στους δικαστές της Ηλιαίας, οι οποίοι εκλέγονταν με ψηφοφορία και από τις δέκα φυλές που αποτελούσαν τον Δήμο των Αθηναίων. Έτσι αναβάθμισε, θωράκισε και ανεξαρτητοποίησε την δικαιοσύνη. Κατέβαλλε στους άπορους πολίτες από το δημόσιο ταμείο, δύο οβολούς, 6 οβολοί = 1 δραχμή, ως «Θεωρητικά» για την πληρωμή του εισιτηρίου του θεάτρου, με αποτέλεσμα να ενισχυθούν οι καλλιτέχνες δημιουργοί και να ανέβει το πνευματικό αισθητήριο και το μορφωτικό επίπεδο του λαού. Τότε το θέατρο ήταν διδακτικό και βασικό στην αγωγή των πολιτών, απαγορευόταν δε να διαθέσουν τα χρήματα για όποιον άλλο σκοπό, επί ποινή θανάτου.

Το 462 - 461 εισήγαγε μέτρα με τον δημοκρατικό πολιτικό Εφιάλτη, τα οποία περιόριζαν την πολιτική δύναμη του Αρείου Πάγου, ώστε να έχει μόνον δικαστική εξουσία και όχι πολιτική, γεγονός που ήταν εμπόδιο, λόγω των συχνών επεμβάσεων του, στην επιτυχία του δημοκρατικού του έργου. Με ψήφισμα εξορίσθηκε προσωρινά ο Κίμων, τότε ήταν σύνηθες να εξορίζονται οι πολιτικοί αντίπαλοι και οι άνδρες, οι οποίοι αποκτούσαν μεγάλη φήμη, για να μην καταστούν τύραννοι, έτσι περιορίσθηκε η αντίσταση των συντηρητικών του αντιπάλων στην πόλη.
Αργότερα, αφού είχε περάσει τα φιλολαϊκά μέτρα που ήθελε, με δική του προτροπή επανήλθε ο Κίμων από την εξορία. Το 449 ο Κίμων έπεσε ηρωικά στο Κίτιο της Κύπρου, ως αρχηγός του εκστρατευτικού σώματος των Αθηναίων, που έσπευσαν να βοηθήσουν τους αδελφούς Κυπρίους, από τον Περσικό κίνδυνο. Τότε η Κύπρος δεν ήταν μακριά από την μητέρα Ελλάδα, το 1974 ήταν ..., αλλά η αδέκαστη ιστορία δεν λησμονεί θα τους κατατάξει όλους στην αρμόζουσα θέση.

Ο Περικλής υπήρξε για τριάντα και πλέον χρόνια ο ηγέτης με την πιο ισχυρή προσωπικότητα της Αθήνας. Η αγάπη και η αφοσίωση του λαού έγινε ακόμη μεγαλύτερη και με άλλα φιλολαϊκά μέτρα που πήρε, τα οποία όμως με την πάροδο του χρόνου εκμαύλισαν την δημοκρατία του Περικλέους. Καθιέρωσε μισθό για τον άρχοντα, ώστε να είναι ανεπηρέαστος από κάθε είδους πιέσεις, ευτελή συμφέροντα και επηρεασμούς. Τα δημόσια αξιώματα και οι θέσεις έγιναν προσιτά για όλους τους πολίτες και τελικά εφήρμοσε την καθολική μισθοδοσία, για όλους τους Αθηναίους που υπηρετούσαν την πόλη.

Εγκατέστησε τους πιο φτωχούς πολίτες σε γεωργικούς κλήρους των Αθηναϊκών αποικιών, ενισχύοντας έτσι τους δεσμούς με την μητρόπολη, αλλά συγχρόνως και τις εποικήσεις. Με το μέτρο αυτό επέτυχε να αυξήσει την επιρροή της Αθήνας σε όλη την Μεσόγειο και απήλλαξε τις Ελληνικές θάλασσες από την πειρατεία, έτσι επέκτεινε το εμπόριο αύξησε τις εξαγωγές με αποτέλεσμα να αυξηθεί η βιοτεχνική παραγωγή, τα δημόσια έσοδα και η προβολή και επιρροή των Αθηνών. Η εξωτερική πολιτική του Περικλή ήταν τέτοια, ώστε να καταστεί η Αθήνα η ισχυρότερη πόλη - κράτος στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτιστικά σε όλον τον ευρύ Ελληνικό χώρο.
Η δράση του δεν περιορίστηκε μόνο εκεί, αλλά ως ηγέτης των Αθηνών, με μία σειρά νόμων, υποστήριξε τις λαϊκές μάζες και τις βοήθησε να αποκτήσουν περισσότερα δικαιώματα σε βάρος της αριστοκρατικής τάξης στην οποία ανήκε και ο ίδιος. Ήταν τόσο ανοικτός προς τις ευρύτερες μάζες, που πολλοί τον αποκαλούσαν λαϊκιστή.[1]
Όταν το 447 ένα τμήμα του Αθηναϊκού στρατού κυκλώθηκε από τους Σπαρτιάτες στην Κορώνεια, η Φωκίδα, η Λοκρίδα και η Εύβοια επαναστάτησαν, ενώ ταυτόχρονα ο Σπαρτιατικός στρατός έκανε εισβολή στην Αττική και έφθασε μέχρι την Ελευσίνα. Ο Περικλής τότε με την πολιτική του, κατόρθωσε να πείσει τους στρατηγούς των Σπαρτιατών να αποσυρθούν, καθώς επίσης και τους στρατηγούς της Εύβοιας έτσι απέφυγε με διπλωματικό τρόπο την σύρραξη. Το 445 πέτυχε και υπέγραψε τριακονταετή ειρήνη με την Σπάρτη και τερμάτισε έστω και προσωρινά την διαμάχη Αθήνας και Σπάρτης. Το 441 υπέταξε την Σάμο, όπου ένας από τους στρατηγούς της αποστολής ήταν, ο Μέγας τραγικός ποιητής Σοφοκλής.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι επεκτατικές αλλά πρωτίστως οι αμυντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις που πραγματοποίησε κατά την διάρκεια της ηγεσίας του, είχαν σαν κύριο στόχο τη διαφύλαξη των συμφερόντων της Αθήνας. Τις επιχειρήσεις αυτές διεξήγαγε με τη βοήθεια του πανίσχυρου αθηναϊκού ναυτικού, το οποίο άρχισε να ενισχύεται μετά την Ναυμαχία της Σαλαμίνας με ηγέτη τον Θεμιστοκλή και αργότερα με τον Κίμωνα, γιου του θριαμβευτή της μάχης του Μαραθώνα Μιλτιάδη. Ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι, κατά την εποχή του Περικλή έφτασε στην απόλυτη ακμή του, αποτελώντας το καμάρι και τον μοχλό κρούσης της Αθηναϊκής υπερδύναμης.

Υπήρξε μέγας προστάτης των τεχνών, της λογοτεχνίας και των επιστημών, αναμφίβολα ήταν ο βασικός συντελεστής του θετικού γεγονότος ότι, η Αθήνα έγινε η ισχυρότερη πόλη – κράτος καθώς και οικονομικό, το πολιτιστικό και πνευματικό κέντρο του αρχαίου κόσμου. Σε ένα διάστημα δέκα ετών πριν την έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου - εμφυλίου πολέμου, ο Περικλής φρόντισε με κάθε τρόπο και μέσον να αυξήσει την στρατιωτική και κυρίως την ναυτική δύναμη της Αθήνας. Παράλληλα, προώθησε και εφάρμοσε όλα τα περίφημα σχέδιά του για τις επιστήμες, τα δημόσια έργα και τις καλές τέχνες, παρά το τεράστιο για την εποχή τους οικονομικό κόστος. Στο διάστημα που αυτός ουσιαστικά κυβερνούσε την Αθηναϊκή πολιτεία, ανήγειρε θαυμάσια δημόσια κτήρια και ναούς, από τα οποία τα σημαντικότερα ήταν: το Ωδείο, τα Προπύλαια, τα Μακρά Τείχη και το μοναδικό μέχρι σήμερα θαύμα της αρχιτεκτονικής, της γεωμετρίας, των μαθηματικών και της αισθητικής τέχνης έργο του Ικτίνου, τον ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ, που μόνο ο περικαλλής και πρωτοπόρος Αρχιτεκτονικά ναός του Επικουρείου Απόλλωνος, έργο και αυτό του Ικτίνου, μπορεί να συγκριθεί μαζί του. Την γενική καλλιτεχνική εποπτεία των έργων είχε ο Φειδίας.
Παρόλο που δεν ολοκληρώθηκαν μερικά από τα έργα, λόγω του πολυετή πολέμου που ακολούθησε, η Αθήνα έγινε το μοναδικό και ανεπανάληπτο θαύμα όλου του τότε γνωστού κόσμου Τα έργα αυτά μέχρι σήμερα συγκινούν όλη την ανθρωπότητα, για την αρμονία τους, το κάλλος τους, την τελειότητα τους και την μαθηματική και γεωμετρική δομή τους. Κυρίως τα ανεπανάληπτα έργα της Ακροπόλεως διατηρούν μέχρι των ημερών μας, μία εξέχουσα θέση μεταξύ της δημοκρατίας και της ελευθερίας του λόγου, με αποτέλεσμα να θεωρείται από όλους τους πολιτισμένους λαούς ότι, κατά την εποχή του τέθηκαν οι βάσεις του λεγόμενου Δυτικού Πολιτισμού

Οι προσωπικές κατασκευές του Φειδία είναι ασυναγώνιστες μέχρι σήμερα, σε αυτές βρήκαν διέξοδο και καλλιτεχνική δημιουργία ένας μεγάλος αριθμός από αρχιτέκτονες, μηχανικούς, γλύπτες, ζωγράφους και πολλές άλλες ειδικότητες, με έξοχες ικανότητες και γνώσεις σε πολλούς κλάδους των επιστημών και των τεχνών. Τα μοναδικά γλυπτά του Παρθενώνα - όχι μάρμαρα - 50 τεράστια αγάλματα με κορυφαίο το μοναδικό Χρυσελεφάντινο της Αθηνάς, πολλές ζωφόροι, μετώπες και τόσα άλλα, δεν ήταν δυνατόν να κατασκευασθούν από τον Φειδία και την σχολή του μόνο. Όλα όμως αυτά τα Μοναδικά Δημιουργήματα είναι της ίδιας ανεκτίμητης αξίας και τεχνοτροπίας, διότι είχαν επιβλέποντα τον Φειδία. Τα έργα αυτά κάλυπταν τις κατασκευαστικές δραστηριότητες και την ζωή όλων των πολιτών και όχι των λίγων, η εργασία για όλους έδωσε ευημερία στην πόλη και αύξησε το γόητρο και την αίγλη του Περικλή.
Τα κεφάλαια για όλα αυτά τα έργα για τις λαμπρές κατασκευές, τα οποία ήταν πολύ μεγάλα, τα συγκέντρωνε από το εμπόριο, την βιοτεχνία, την βιομηχανία που είχαν μεγάλη ακμή, με εισφορές από τους συμμάχους, για την στρατιωτική και πολιτική προστασία που τους παρείχε, καθώς και από το ειδικό συμμαχικό κοινό ταμείο, το οποίο μετέφερε για λόγους δήθεν ασφαλείας από την ιερή Δήλο στην Αθήνα. Τότε κατά την μεγαλύτερη ακμή των Αθηνών, φάνηκαν τα πρώτα σύννεφα του διχασμού και τις έριδας, οι μη σύμμαχοι των Αθηνών με επικεφαλής τους Σπαρτιάτες φοβήθηκαν τον πλούτο, τον αίγλη, την δύναμη και την επιρροή που είχαν αποκτήσει και άρχισαν να έχουν αξιώσεις, οι οποίες θα περιόριζαν την δραστηριότητα και την προβολή των Αθηναίων. Ο Περικλής συνιστούσε στους Αθηναίους αντίσταση στις υπέρμετρες αξιώσεις των Σπαρτιατών, διότι αυτές θα περιόριζαν την αίγλη τους μεταξύ των συμμάχων τους, την ναυτιλία τους και το επικερδές εμπόριό τους.

Ο Πελοποννησιακός - εμφύλιος πόλεμος, κακώς από ορισμένους ιστορικούς θεωρείται ότι, οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος του στις φιλοδοξίες του Περικλή. Μία σε βάθος και ουδέτερη ιστορική έρευνα, δεν συμφωνεί και δεν επιβεβαιώνει αυτή την μομφή που του απέδωσαν, αντίθετα έκανε πάρα πολλά για να αποφύγει αυτή την καταστροφική αναμέτρηση. Ο Περικλής συνιστούσε και υποστήριζε μία σθεναρή αντίσταση κατά των Σπαρτιατών και αυτό έκανε, διότι σαν άριστος πολιτικός και στρατηγός διέβλεπε ότι, η επερχόμενη σύρραξη ήταν αναπόφευκτη. Πίστευε ότι εφόσον η Αθήνα ήταν θαλασσοκράτειρα και διατηρούσε την ισχύ της, η Σπάρτη δεν θα έμενε ποτέ ικανοποιημένη και θα έθετε συνέχεια στις διαπραγματεύσεις νέους όρους και απαιτήσεις.

Μετά την έναρξη του πολέμου το 431 ο Περικλής συνέστησε στους Αθηναίους να φροντίσουν την άμυνα της πόλης, τον ναυτικό εξοπλισμό της και να μη σκορπίσουν τις δυνάμεις τους, για να προστατέψουν εδάφη εκτός της Αττικής. Από αυτές τις κινήσεις συμπεραίνουμε ότι ξεκίνησε να μάχεται σε έναν αμυντικό και όχι επεκτατικό πόλεμο για την Αθήνα. Ακριβώς για αυτόν το λόγο, οι Σπαρτιάτες μαζί με τους συμμάχους τους και με πιο πολλές δυνάμεις πεζικού, έφθασαν μέχρι τις Αχαρνές - Μενίδι και στον όρμο της Αμφιάλης - Σκαραμαγκά, δίχως να συναντήσουν αντίσταση, διότι είχε συγκεντρώσει όλους τους κατοίκους της Αττικής μέσα από το ισχυρό τείχος - είναι τα περίφημα Μακρά τείχη, τα οποία προστάτευαν την πόλη των Αθηνών και τον Πειραιά. Ο Περικλής αναγκάσθηκε τότε να στείλει ισχυρό ναυτικό στόλο στις ακτές της Πελοποννήσου, την Λοκρίδα και την Αίγινα. Έτσι τιμώρησε διπλά τους εισβολείς για τις λεηλασίες που είχαν προκαλέσει στην Αττική. Όταν μετά αποσύρθηκαν οι Σπαρτιάτες, πήγε και τιμώρησε τα Μέγαρα, τα οποία με την Κέρκυρα ήταν η αιτία για την κήρυξη του πολέμου, που τόσο καταστροφικός ήταν για όλον τον Ελληνισμό.

Τα οστά των πρώτων νεκρών από τις αλογομαχίες των Αχαρνών και της ακτής της Αμφιάλης, τα μετέφεραν στην Αθήνα για ταφή στο επίσημο νεκροταφείο του Κεραμικού - Δημόσιο Σήμα των Αθηνών. Εκεί εκφώνησε ο Περικλής με εντολή της πολιτείας, τον επίσημο επιτάφιο ύμνο, τον οποίο είχε γράψει ο επιστήμων ιστορικός Θουκυδίδης. Τον επόμενο χρόνο, ενέσκηψε ο φοβερός λοιμός στην Αθήνα. Αυτή η επιδημία σαλμονέλας προκάλεσε πραγματικό όλεθρο και ο Περικλής για να ενισχύσει και να συγκρατήσει το ηθικό των συμπολιτών του, έκανε γενική επιστράτευση με σκοπό να επιτεθεί στην Σπάρτη. Για να αποφύγει την προσοχή των κατασκόπων της Σπάρτης, εξόπλισε ισχυρό στόλο και έπλευσε στην Επίδαυρο, αλλά η θνησιμότητα στους στρατιώτες και τα πληρώματα του στόλου ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν πέτυχε τίποτα σπουδαίο. Επέστρεψε στην Αθήνα με μικρή δύναμη, αλλά εν τω μεταξύ είχε χάσει την εμπιστοσύνη των Αθηναίων, οι οποίοι του αφαίρεσαν την στρατηγία και τον υποχρέωσαν να πληρώσει ένα πολύ μεγάλο πρόστιμο, σαν ένα μέρος της δαπάνης της εκστρατείας, παρ' όλο που δεν του καταλόγισαν κανένα ιδιαίτερο έγκλημα ή παράληψη, εις βάρος του.

Μετά από λίγο, ο ίδιος ο λαός τον ξανακάλεσε στην αρχή και του έδωσε περισσότερες εξουσίες από αυτές που είχε προηγουμένως, αυτό ήταν ένα δείγμα της κατάπτωσης της δημοκρατίας. Δυστυχώς όμως αρρώστησε από τον λοιμό το 429 και πέθανε. Εάν δεν τον χτυπούσε η ασθένεια, η έκβαση του φοβερού αυτού πολέμου θα ήταν διαφορετική όχι μόνο για τους Αθηναίους, αλλά για όλον τον Ελληνισμό, πράγμα στο οποίο συμφωνούν οι περισσότεροι ιστορικοί, αλλά με το «εάν και το ίσως» δεν εξελίσσονται τα γεγονότα και δεν γράφεται δυστυχώς η ιστορία.
Κυβέρνησε επάξια την Αθήνα για 40 ολόκληρα χρόνια, 25 χρόνια συλλογικά με άλλους και 15 χρόνια μόνος του. Ο Περικλής σαν πολιτικός έδειξε ασυνήθιστη ψυχραιμία για δημόσιο άνδρα. Για τον πράο χαρακτήρα του, την ρητορική του ικανότητα και την ήρεμη επιβολή του στους αντιπάλους του, τον είχαν ονομάσει Ολύμπιο.

Μελετώντας με προσοχή τα διάφορα ιστορικά κείμενα, συμπεραίνουμε ότι ήταν πράγματι έξοχος πολιτικός, ρήτωρ και ικανός στρατιωτικός ηγέτης. Μπορούμε να εκτιμήσουμε αυτήν την πολύμορφη χαρισματική προσωπικότητα, από την ηγετική θέση που πήρε, μέσα από μία σύγχρονή του ομάδα με εξαιρετικές προσωπικότητες όπως ήταν, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, ο Αισχύλος, ο Κίμων, ο Θουκυδίδης, ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Αναξαγόρας, ο Ζήνων, καθώς και ανάμεσα σε άλλους μεγάλους Έλληνες όπως ο Εμπεδοκλής, ο Πίνδαρος, ο Δημόκριτος, ο Ιπποκράτης, ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας, ο Ηρόδοτος και τόσοι άλλοι.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, η διακυβέρνηση που άσκησε προσωπικά ο ίδιος, έβλαψε σε κάποιο βαθμό την Αθήνα. Έτσι είναι η νομοτέλεια των μεγάλων ανδρών, πάντα υπάρχουν και τα αρνητικά σημεία στην πορεία τους, αυτοί όμως κρίνονται από την αδέκαστη ιστορία για την συνολική προσφορά τους, το όλο έργο τους, την θετική προσφορά προς την πόλη - κράτος τους και, γενικά για το πόσο ωφέλησαν τους συνανθρώπους τους.
Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους άνδρες της Ελλάδας. Όμως δεν ενθάρρυνε κάποιον για να τον διαδεχθεί και ούτε άφησε άξιο διάδοχό του, πράγμα το οποίον του καταλογίζεται σαν ένα μεγάλο σφάλμα. Αυτό είναι χαρακτηριστικό δείγμα των μεγάλων ανδρών, όμως τον Περικλή τον πρόλαβαν οι εξελίξεις και ο απρόσμενος θάνατός του. Δεν πρέπει όμως και οι μεγάλοι άνδρες να υπολογίζουν και το απρόβλεπτον του θανάτου;

Μετά τον θάνατό του, η Αθηναϊκή πολιτεία βρέθηκε ακέφαλη και έγινε εύκολα λεία στα χέρια των δημαγωγών και των λαϊκιστών της εποχής που καραδοκούσαν, παραποιώντας και ευτελίζοντας την ίδια την νομοθεσία του. Άφησε όμως τα ανεπανάληπτα έργα του και τα υψηλά ιδεώδη του, που η επίδρασή τους τα κατέστησε μόνιμους χαρακτήρες του παγκοσμίου πολιτισμού και της πραγματικής δημοκρατίας.
Η δύναμη, η δόξα και η φήμη που προσέδωσε στην Αρχαία Αθήνα, δικαιώνουν απόλυτα το χαρακτηρισμό του Χρυσού Αιώνα. Η εποχή στην οποία ήταν κύριος της πολιτικής ζωής των Αθηνών, δηλαδή μεταξύ του 461 π.Χ. και του 429, ονομάζεται μέχρι σήμερα και έχει γραφεί με χρυσά γράμματα ως «Εποχή του Περικλέους».
Τις σημαντικότερες πληροφορίες για τον Περικλή, μας τις δίνουν ο Θουκυδίδης, ο Αριστοτέλης, ο Πλούταρχος και άλλοι. Ο Πλάτων, παρόλο που θαύμαζε το πνεύμα του και τις ικανότητές του, τον κατηγορεί ότι με τα απεριόριστα δημοκρατικά του αισθήματα και τις πράξεις του διέφθειρε τον λαό των Αθηνών, ίσως προηγήθηκε πολύ της εποχής του. Ο Αριστοφάνης τον σατιρίζει, όπως και όλα τα πολιτικά πρόσωπα της εποχής του, αλλά για αυτούς οι οποίοι διαισθάνονται και καταλαβαίνουν, τον ανεβάζει στα μάτια των θεατών του.

Το πόσο πολιτικά ευαίσθητος ήταν και το πόσο πίστευε στην αληθή Δημοκρατία, μας το διέσωσαν οι σύγχρονοί του.
Όταν ξεκινούσε το πρωί να πάει στο βουλευτήριο ή στην αγορά, έκανε τον εξής διάλογο με τον εαυτόν του:
Όρα και φύλαττε Περικλή - Κοίτα και πρόσεχε Περικλή
Άρχεις Ελευθέρων Ανθρώπων !
Άρχεις Ελλήνων !
Άρχεις Αθηναίων !
Ας το έχουν αυτό υπ' όψιν τους οι σύγχρονοι πολιτικοί ταγοί μας, δηλαδή ότι άρχουν ΕΛΛΗΝΩΝ...

ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΑ: ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΔΟΓΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΟΡΘΟ - ΛΟΓΙΣΜΟ


Η ίδρυση και η λειτουργία των Ασκληπιείων, όπου οι άνθρωποι έβρισκαν τη σωματική και την ψυχική τους ίαση, χάνεται στα βάθη της προϊστορίας μας. Σε αυτά τα οργανωμένα κέντρα, επετύγχαναν την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής αγωγής, χάρη στην ορθή διάγνωση, στα χειρουργικά μέσα, στην δίαιτα, στα φάρμακα, στα βότανα, στις μαλάξεις, στην καθαριότητα, στην υγιεινή, στην άσκηση, στην μουσική και στην εγκοίμηση.

Ο Ιπποκράτης, ο δέκατος έβδομος απόγονος του Ασκληπιού, παίρνοντας το νήμα της συνέχειας από τον πρόγονό του, εξέλιξε τις ιατρικές μεθόδους στα ήδη υπάρχοντα Ασκληπιεία, αλλά και σε άλλα που ο ίδιος δημιούργησε. Βάσισε την ιατρική μεθοδολογία στην παρατήρηση, στο αναλυτικό ιστορικό κάθε ασθενούς, στην έρευνα και στην εφαρμογή νέων μεθόδων και θεραπειών, εισάγοντας για πρώτη φορά τους κώδικες της ιατρικής δεοντολογίας, οι οποίοι πρέπει να διέπουν την συμπεριφορά των ιατρών.
Με βάση τα ανωτέρω, οι άξιοι συνεχιστές του έργου του θέσπισαν αργότερα τον ιατρικό όρκο, ο οποίος ισχύει μέχρι σήμερα και στον οποίον ορκίζονται όλοι οι νέοι ιατροί σε ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο.

Τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο Γαληνός, συνεχίζοντας το μεγάλο έργο του Ασκληπιού και του Ιπποκράτη, δεν δεχόταν ούτε αυτός την θεία προέλευση των νόσων ούτε και την ίασή τους μέσω σκοτεινών ή άλλων παρεμβάσεων. Και οι τρεις πρέσβευαν ότι οι άνθρωποι θεραπεύονται με την βοήθεια της φύσεως, από τους ανθρώπους, και την ιατρική επιστήμη. Ορμώμενος από τις ορθές ιατρικές δοξασίες του, κατασκεύαζε εργονομικά χειρουργικά εργαλεία για λεπτές χειρουργικές επεμβάσεις. Με τις ολοκληρωμένες έρευνές του στην ανατομία των νεύρων, των αρτηριών και των φλεβών, στους πυρετούς, στην νοσολογία, την επιδεσμολογία και στην σύνθεση των φαρμάκων, έθεσε την βάση της σύγχρονης ιατρικής.

Στην πόλη της Αρχαίας Τρίκκης, από την εποχή του Ομήρου λειτουργούσε το επιφανέστερο Ασκληπιείο, όπου οι ασθενείς ηρεμούσαν και εδέχοντο την ιατρική φροντίδα και με τις τεχνικές γνώσεις των ιατρών εύρισκαν ανακούφιση και θεραπεία.
Άλλα σπουδαία θεραπευτικά κέντρα ήσαν της Κω, της Επιδαύρου, του Κρότωνος, της Κυρήνης καθώς και άλλων περιοχών του Ελληνισμού.
Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, η ιατρική όπως φυσικά και οι άλλες Ελληνικές επιστήμες, εξοβελίστηκαν στο πυρ το εξώτερον. Τα Ασκληπιεία γκρεμίστηκαν και στη θέση τους άρχισαν να κτίζονται με ίδια τα υλικά τους, χριστιανικές εκκλησίες.
Συνηθισμένοι οι ασθενείς, συνέχιζαν να πηγαίνουν στους χώρους όπου λειτουργούσαν άλλοτε τα Ασκληπιεία, αναζητώντας την ίαση. Αντί όμως για ιατρούς, τους περίμεναν πλέον στην πόρτα της εκκλησίας, οι εκπρόσωποι του θεού για να τους διαβάσουν διάφορους αφορισμούς έναντι αμοιβής φυσικά.
Έτσι, αντί της ορθοπεδικής ανάταξης των καταγμάτων, εδίδετο το αγιασμένο λάδι για επάλειψη, συνοδευόμενο με την ανάλογη ευλογία:

«Πατάξαι σέ Κύριος εν απορία καί πυρετώ καί ρίγη καί ερεθισμώ καί ανεμοφθορία καί τή ώχρα. πατάξαι σέ Κύριος παραπληξία καί αορασία καί εκστάσει διανοίας, πατάξαι σέ Κύριος έν έλκει πονηρώ επί τά γόνατα καί επί τάς κνήμας ώστε μή δύνασθαι ιαθήναι σέ από ίχνους τών ποδών σου, και κολληφθήσονται έν σοί καί πάσαν μαλακίαν καί πάσαν πληγήν τήν μή γεγραμμένη… επάξει Κύριος επί σέ».

Τότε άρχισε ο σκοτεινός μεσαίωνας για την Δύση και η Βυζαντινοκρατία στην Ανατολή, δηλαδή η με κάθε μέσον πάταξη της ελευθερίας της σκέψεως, του πολιτισμού, της επιστήμης και της προόδου.
Ο αγράμματος λαός όπως τον είχαν διά της βίας καταντήσει, μη έχοντας άλλη διέξοδο, συνέχιζε να επισκέπτεται τις εκκλησίες, που τις έχτιζαν μανιοδώς επάνω στις ίδιες θέσεις των αρχαίων ναών, για να μην αλλάξουν οι συνήθειες των πιστών και η ιερότητα του χώρου.

Αντί της φαρμακευτικής αγωγής στις λοιμώξεις, ο παπάς τους καθησύχαζε ότι ήταν επίσκεψη και θέλημα του Θεού η ασθένεια, διότι δεν τηρούσαν τις εντολές των επί της γης αντιπροσώπων του και συνέχιζε το τροπάριό του:

«Άγιοι τρείς παίδες οί τήν κάμινον σβέσαντες, άγιοι επτά παίδες οί έν Εφέσω, οί έκ τών νεκρών αναστήσαντες, βοηθήσατε, άγιοι εννέα μάρτυρες, άγιοι δέκα μάρτυρες, άγιοι τεσσαράκοντα μάρτυρες, άγιοι τριάκοντα και τρεις μάρτυρες από Ρώμη, άγιοι τριακόσιοι δέκα καί οκτώ θεοφόροι πατέρες, άγιε Ιωάννη Θεολόγε, άγιε Πέτρε από Ρώμη, άγιε Παύλε από Δαμασκόν, Άγιε Ευθύμιε από Μάδητον, άγιε Νικόλαε, άγιε Βασίλειε, άγιε Επιφάνειε άγιε Ιωάννη Χρυσόστομε, άγιε Θύρσε ... Πάσαι αί ουράνιαι δυνάμεις τών αγίων αγγέλων καί αρχαγγέλων, χερουβίμ καί τά εξαπτέρυγα σεραφείμ. Απελάσατε ταύτην τήν χαλεπήν ασθένειαν από τήν δούλην του θεού Μαρίαν, πυρετόν, εσωπύρετον, ρίγους κραταιού, ρίγους βραχέος, ρίγους λυμαντικού (τρεις ρίγοι!!!) εξορκίζω υμάς τάς οβ' (72 όλες μετρημένες μία μία) ασθενείας έχει ό άνθρωπος, αναχωρείν από τήν δούλην τού θεού Μαρίαν».
Οι ψυχικές ασθένειες δε, ήταν η ειδικότητά τους διότι οι ασθενείς καταλαμβάνονταν από τους δαίμονες - κακά πνεύματα και με τους κατάλληλους αναθεματισμούς, θα εξέρχονταν τα διαμόνια από τους πιστούς ασθενείς όταν τους διάβαζαν τα ιερά κείμενα:
«Μή από βασκοσύνης καί πάσης άλλης συμφοράς επερχομένης, μή δαιμονικόν, μή ονοσκελιακόν ή νεράιδων. Μή κεφαλόπονον ή οφθαλμόπονον ή στηθόπονον ή φρενόπονον ή χειρόπονο. Μή δυσουρίας ή τρισουρίας ή αρμόπονον ή τζίρματος ομαλικόν ή άυπνον ή πολύυπνον, εξορκίζω υμάς εί τί άν έστιν αδικών τόν δούλον τού θεού, αναχωρήσατε καί απέλθατε είς τά άγρια όρη».

Και φυσικά οι αρρώστιες δεν πήγαιναν στα άγρια βουνά, αλλά τις περισσότερες φορές οι ασθενείς όδευαν σε τόπους χλοερούς και εις τας αγκάλας του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ. Έτσι αποδεκατίζονταν γενιές και γενιές, πίνοντας τα χρώματα των εικόνων ως ρόφημα και προσκυνώντας οστά, κομμάτια ξύλου και θαυματουργές εικόνες, άγιες ζώνες και τίμιες κάρες.

Επί χίλια εξακόσια και πλέον χρόνια ο χριστιανικός δογματισμός σε όλη την επικράτειά του, οδήγησε στην πυρά και στο ικρίωμα εκατομμύρια αθώους Εθνικούς, Έλληνες και Ελληνολάτρες, καθώς και τα άτομα με ελεύθερο και ερευνητικό πνεύμα. Με τον φόβο και τον τρόμο της δευτέρας παρουσίας και κρίσεως, καθώς και της αιωνίου τιμωρίας, κατάφερε να ανακόψει την αρχαία Ελληνική έρευνα, την μελέτη, την επιστημονική παράδοση και ιδίως την ελεύθερη φιλοσοφική σκέψη και αναζήτηση, με αποτέλεσμα να οδηγήσει τους λαούς στην αμάθεια, στην άγνοια, στις δεισιδαιμονίες, στις προλήψεις, στις προκαταλήψεις, στον σκοταδισμό και στον ραγιαδισμό. Δεν αναφέρομαι για την εξολόθρευση δεκάδων φυλών, λαών και πολιτισμών από τους ιεραποστόλους του Πάπα και τους άρπαγες Ευρωπαίους βασιλείς, σε πολλά μέρη του πλανήτη μας.

Κορυφαίοι επιστήμονες διαφόρων κλάδων των επιστημών συμφωνούν ότι, εάν δεν είχε μεσολαβήσει ο Μεσαίωνας, ο κάτοικος της Γης θα είχε πάει στην Σελήνη τουλάχιστον πριν από χίλια χρόνια.

Οι δυνάμεις όμως και οι εκφάνσεις της Μήτρας των πάντων Φύσεως, της Συμπαντικής Σοφίας, μιλούν σε αυτούς που μπορούν απελευθερωμένοι να συντονιστούν μαζί τους και, να ακούσουν τους μελωδικούς ψιθυρισμούς της:

«Εμείς δεν φύγαμε ποτέ, είμαστε η δύναμη και η πνοή, σε κάθε έκφραση της ζωής, σε κάθε επιστημονική ανακάλυψη, σε κάθε μορφή τέχνης. Ο Ελληνικός πολιτισμός είναι αθάνατος, διότι διέπεται από τους φυσικούς νόμους και εδράζεται σε συμπαντικές αρχές, και στον μοναδικό λογικό και φιλοσοφικό ορθολογισμό».

Ολβιόμοιρο γένος των Ελλήνων, έτσι έρχεται αυθόρμητα και πάντα επίκαιρο το σκόπιμα αγνοημένο ποίημα του Καβάφη, με μία μικρή παράφραση:

«γιατί τα σπάγανε τ' αγάλματά των,
γιατί τους διώξανε απ' τους ναούς των,
διόλου δεν πέθαναν γι΄ αυτό οι θεοί.
Ώ γη του απανταχού Ελληνισμού,
εσένα αγαπούν ακόμη,
εσένα οι ψυχές των ενθυμούνται ακόμη»।
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΑΡΑΣ

"Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ :
ISBN: 978-960-93-3371-9
Από το δέος και τον φόβο που προκαλεί το θείο, η Ελληνική θρησκεία εμφανίζεται σαν μία ευρύτατη, συμβολική και σύνθετη δημιουργία η οποία επέτρεπε ελευθερία στην εκδήλωση της σκέψεως και στο συναίσθημα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης και της συνεκτικής λατρείας.
Ο μύθος είχε σημαντικό ρόλο και συμμετοχή σε αυτό το σύνολο, όπως και οι τελετουργικές πρακτικές και οι μορφές με τις οποίες απεικόνιζαν το θείο.
Μύθος, τελετουργία και εικαστική αναπαράσταση, ήσαν οι τρεις τρόποι οι οποίοι με τον λόγο, την δράση και την εικόνα, δήλωναν και επέτρεπαν να εκδηλωθεί η θρησκευτική δοξασία και η εμπειρία των Ελλήνων.

Κάθε πάνθεον όπως και το Ελληνικό, προϋποθέτει ένα πλήθος θεοτήτων, εξ’ άλλου το δηλώνει και η ίδια η λέξη, κάθε θεότητα έχει τον δικό της ρόλο, το δικό της πεδίο, τους ιδιαίτερους τρόπους δράσης και την δική της μορφή εξουσίας. Οι θεότητες αυτές στις μεταξύ τους σχέσεις, συγκροτούν μία ιεραρχημένη κοινωνία, στην οποίαν οι ιδιότητες και τα προνόμια αποτελούν αντικείμενο μίας αρκετά αυστηρής κατανομής, που σκόπιμα περιορίζουν η μία την άλλη ενώ όταν απαιτείται, αλληλο - καλύπτονται.

Το θείο στον πολυθεϊσμό δεν συνεπάγεται την μοναδικότητα, αλλά ούτε και την παντοδυναμία, την παντογνωσία, την αιωνιότητα ή το απόλυτο. Το πλήθος αυτό των θεοτήτων, βρίσκεται εντός του κόσμου και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του. Οι θεοί δεν δημιούργησαν τον κόσμο με μία πράξη, η οποία στην περίπτωση του ενός και μοναδικού Θεού, δηλώνει την απόλυτη υπερβατικότητά του ως προς ένα έργο, του οποίου η ύπαρξη εκπορεύεται ολοκληρωτικά από αυτόν. Οι θεότητες γεννιούνται από τον κόσμο διότι σοφά αποτελούν μέρος αυτού του κόσμου.

Το γένος εκείνων των θεοτήτων στις οποίες οι Έλληνες αφιέρωναν μία λατρεία, την λατρεία των Ολυμπίων θεών, εμφανίζεται ταυτόχρονα με την δημιουργία του σύμπαντος. Αυτό, καθώς εξελίσσεται διαφοροποιείται, ταξινομείται και παίρνει την ολοκληρωμένη μορφή του οργανωμένου κόσμου που γνωρίζουμε. Επομένως ενυπάρχει μέρος του θείου στον κόσμο, όπως υπάρχει μέρος της κοσμικής ουσίας στις θεότητες. Με αυτό το σκεπτικό η λατρεία δεν θα μπορούσε να αναφέρεται σε ένα Ον ριζικά υπερκόσμιο, του οποίου ο τρόπος ύπαρξης δεν θα είχε τίποτα το κοινό με οτιδήποτε ανήκει στη φυσική τάξη, στο φυσικό σύμπαν, στην ανθρώπινη ζωή και στην κοινωνική συνύπαρξη.
Αντίθετα, η πολυθεϊστική λατρεία μπορεί να απευθύνεται σε κάποια άστρα, όπως η Σελήνη, η αυγή, το φως του Ηλίου, η νύχτα, σε μία πηγή, σε ένα ποτάμι, σε ένα δένδρο, στην κορφή ενός βουνού, όπως και σε ένα συναίσθημα, ένα πάθος (Αιδώς, Έρως), σε μία ηθική ή νομική έννοια (Δίκη, Νέμεση, Ευνομία και άλλες). Δεν προέκυπταν κάθε φορά νέες θεότητες, αλλά όλες στον χώρο που τους ανήκε, δήλωναν το θείον με τον ίδιο τρόπο που παριστάνει τη θεότητα το λατρευτικό είδωλο, έτσι ένωναν καλλίτερα το υπερβατικό με το υποκείμενο. Με την παρουσία του σε έναν κόσμο πλήρη θεοτήτων και ηρώων, ο Έλληνας δεν αντιμετώπιζε το φυσικό και το υπερφυσικό σαν δύο αντίθετους χώρους, αλλά τους δεχόταν σαν άρρηκτα συνδεδεμένους μεταξύ τους.

Κάποια ανεξήγητα φαινόμενα του κόσμου και της φύσεως, τα βίωνε με το ίδιο αίσθημα ιερότητας που δοκίμαζε κατά την προσέγγιση των θεοτήτων του, κατά τις τελετές που τον έφερναν σε επαφή μαζί τους, αλλά και με το κοινωνικό σύνολο. Έτσι σφυρηλατήθηκαν οι κοινοί δεσμοί, το ομόθρησκον, το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το ομότροπον και το ομόδοξον των Ελλήνων (Ηρόδοτος, Ισοκράτης, Θουκυδίδης).

Δεν επρόκειτο για μία στείρα και αφελή φυσιολατρική θρησκεία, καθώς οι θεότητες των Ελλήνων δεν αποτελούσαν στεγνά τις προσωποποιήσεις των φυσικών δυνάμεων, αλλά τις εκφάνσεις και τις διαβαθμίσεις των δυνάμεων και των φαινομένων τους, δηλαδή κάτι τελείως προηγμένο και διαφορετικό για εκείνη την εποχή. Ο κεραυνός, η καταιγίδα, οι υψηλές κορυφές δεν ήταν ο Δίας, αλλά αι βουλαί και αι επιθυμίαι του Διός - οι φυσικές δυνάμεις που ήσαν πέραν από αυτά. Όλα συνυπήρχαν στους κόλπους μίας Δυνάμεως, η οποία ταυτιζόταν όχι μόνον με τις φυσικές, αλλά και με τις ψυχολογικές, τις ηθικές και τις θεσμικές πραγματικότητες, ήτοι την εναρμόνισή τους με τον παγκόσμιο ρυθμό.

Αυτό που ώριζε μία Δύναμη σε θεότητα, ήταν το γεγονός ότι συγκέντρωνε υπό την Αρχή της μία πληθώρα «εκδηλώσεων» εντελώς διακριτών για εμάς, τις οποίες όμως ο Έλληνας είχε οικειοποιηθεί διότι έβλεπε σε αυτές την έκφραση μίας και μόνης εξουσίας που ασκείται στα πλέον διαφορετικά πεδία. Εάν ο κεραυνός ή οι υψηλές κορυφές είναι του Διός, αυτό συμβαίνει διότι ο Θεός εκδηλώνεται στο σύνολο του σύμπαντος κόσμου, με όλα εκείνα τα στοιχεία που φέρουν την σφραγίδα μίας εμφανούς ανωτερότητας, μίας υπεροχής.

Ο Δίας δεν ήταν απλώς μία φυσική δύναμη, ήταν ο Άρχων κυρίαρχος, ο κάτοχος της εξουσίας με όλες τις μορφές, με τις οποίες αυτή μπορούσε να αποκαλυφθεί. Έτσι, ο πολυθεϊσμός των Ελλήνων δεν στηριζόταν σε κάποια «θεϊκή αποκάλυψη».
Η προσκόλληση στη θρησκευτική παράδοση στηρίζεται στη επανάληψη και τον φόβο, ήτοι στα προγονικά ανθρώπινα έθιμα και στους φυσικούς νόμους. Όπως η γλώσσα, ο τρόπος ζωής, τα έθιμα του φαγητού και της ένδυσης, η στάση και η συμπεριφορά των ανθρώπων στις ιδιωτικές και στις δημόσιες συναναστροφές τους, έτσι και η λατρεία δεν έχει ανάγκη από κάποια άλλη αιτιολόγηση, εκτός από την ύπαρξή της. Από την στιγμή που οι άνθρωποι την ασκούν, είναι ήδη αιτιολογημένη. Εκφράζει τον τρόπο με τον οποίον οι Έλληνες, κατάφεραν από την αρχή των κοινωνιών τους να οργανώσουν τη σχέση τους προς το θείο.
Η αρχαία Ελληνική θρησκεία δεν συνιστούσε ένα τμήμα ξεχωριστό, κλεισμένο στα όριά του, ούτε και επιβαλλόταν επάνω στην οικογενειακή, επαγγελματική και πολιτική ζωή ή στον ελεύθερο χρόνο των ανθρώπων.

Όταν αναφερόμαστε στην αρχαϊκή και στην κλασσική Ελλάδα για «θρησκεία της πόλεως» είναι διότι σε αυτήν, η θρησκευτικότητα περιελάμβανε στο οικογενειακό και στο κοινωνικό επίπεδο, όλο το εύρος των εκφάνσεών της. Αυτή η θρησκευτική και κοινωνική διάταξη, είχε σαν αποκλειστικό σκοπό τη συνοχή όλων των πολιτών μέσα στην πόλη - κράτος στην οποίαν ζούσαν, δημιουργούσαν και ώφειλαν όλοι από κοινού, να την υπερασπίζονται με την ίδια τη ζωή τους.

Από τα παραπάνω προκύπτουν δύο θέσεις σε αυτόν τον τύπο θρησκείας. Το άτομο δεν κατέχει κεντρική θέση, δεν μετέχει στη λατρεία ως ένα ιδιαίτερο και υπεύθυνο πρόσωπο για τη σωτηρία της ψυχής του, αναλαμβάνει όμως το ρόλο που του αναθέτει η κοινωνική του υπόσταση, άρχων, πολίτης, οπλίτης, μέλος της φρατρίας, γυναίκα ηλικιωμένη ή νεαρό άτομο στα διάφορα στάδια της ένταξής του στην ωριμότητα. Ήταν μία θρησκεία που είχε καθιερώσει μια συλλογική τάξη η οποία ενσωμάτωνε σε αυτήν, τα διάφορα κοινωνικά στοιχεία της, στη θέση που τους άρμοζε. Μία θρησκεία όμως, που αφήνει εκτός του πεδίου της, την μέριμνα για τον καθένα ξεχωριστά ως πρόσωπο, την πιθανή του αθανασία και τη μοίρα του πέραν του θανάτου. Για αυτόν τον λόγο δεν υπήρχε στην Αρχαία Ελλάδα ένα επαγγελματικά οργανωμένο ιερατείο, τα δε θρησκευτικά καθήκοντα τελούσαν οι εκάστοτε εκλεγμένοι ή διορισμένοι άρχοντες της πόλεως - κράτους.
O πιστός επομένως, δεν είχε μία σχέση κατωτερότητας με την όποια θεότητα. Δεν δεχόταν μία θεότητα απόκοσμη και μακριά από την επίγεια ζωή, αλλά την ήθελε σε έναν χώρο πρόσφορο για επαφή και επικοινωνία, η δε λατρεία, τους απέδιδε τιμές επειδή ακριβώς κατείχαν μία θέση υπεροχής έναντι του κοινού ανθρώπου. Αν και ανήκαν στον ίδιο κόσμο με τους θνητούς, αν και είχαν κατά κάποιον τρόπο κοινή καταγωγή, αποτελούσαν ένα γένος το οποίον ήταν απαλλαγμένο από όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά που συνοδεύουν τα θνητά όντα, όπως αδυναμία, μόχθους, πάθη, ασθένειες και τον θάνατο. Οι θεότητες των Ελλήνων δεν ενσάρκωναν ούτε το απόλυτο ούτε και το αιώνιο, αλλά το σύνολο των αξιών που αποτελούν τα αγαθά της ύπαρξης στην γήινη ζωή, όπως είναι η Σοφία, η Δύναμη, η Αρετή, το Κάλλος και άλλες, που την καθιστούν μεστή από σύνεση, δόξα και λαμπρότητα.

Το να ισχυρίζεται κανείς, ότι η σφαίρα του πολιτικού στοιχείου είναι διαποτισμένη από το ανάλογο θρησκευτικό, ισοδυναμεί με το να αναγνωρίζει ταυτόχρονα, ότι και η σφαίρα του θρησκευτικού είναι συνδεδεμένη με το πολιτικό στοιχείο. Κάθε αξίωμα έχει έναν ιερό χαρακτήρα, όμως κάθε ιερατικό αξίωμα, προέρχεται και από την κοσμική εξουσία. Οι θεότητες, αν και ήταν θεοί της πόλεως - κράτους, εντούτοις η συνέλευση του λαού είχε τον πρώτο λόγο στην διοίκηση και την τέλεση των ιερών, των υποθέσεων δηλαδή που αφορούσαν τα θεία, όπως και την διοίκηση των πολιτών. Η εκάστοτε εκλεγμένη ή και διορισμένη πολιτική ηγεσία, καθόριζε το θρησκευτικό ημερολόγιο, τις τελετές, εξέδιδε νόμους οι οποίοι ρύθμιζαν τα ιερά, αποφάσιζε για την διοργάνωση των εορτών, την διοίκηση των ναών, την προσφορά των θυσιών, την ένταξη νέων θεοτήτων, καθώς και τις τιμές που έπρεπε να αποδίδονται δημόσια και ιδιωτικά.

Ακόμα και κατά τον 6ο και 5ο αιώνα π.Χ., όταν η επίσημη λατρεία κυριαρχούσε στο σύνολο της θρησκευτικής ζωής των πόλεων, δεν απουσίαζαν από τις παρυφές της τάσεις, κατά το μάλλον ή ήττον περιθωριακές με διαφορετικό προσανατολισμό διότι δεν υπήρχε δογματικό ιερατείο, αλλά έμπρακτη ανεξιθρησκεία. Η ίδια η κοινή θρησκεία της πόλεως, που υπαγόρευε τις θρησκευτικές συμπεριφορές, δεν διασφάλιζε πλήρως την κυριαρχία της, αλλά δεχόταν και παραχωρούσε μέσα στους κόλπους της, έναν χώρο για τις μυστηριακές λατρείες και τα μυητικά κέντρα, τα οποία υπερτερούσαν σε προβολή, δύναμη και σεβασμό. Έτσι, φαινομενικά τα κάλυπτε και ενσωμάτωνε κάποια απλά μέρη από αυτά, για να ενδυθεί και αυτή κάποια αίγλη και εμπειρία όπως ήταν η Διονυσιακή λατρεία, η Ελευσινιακή μυσταγωγία, η Δελφική παρακαταθήκη, ο μυστικισμός των Ασκληπιείων και άλλες τελετές και εκδηλώσεις των οποίων το πνεύμα, οι αρχές και ο σκοπός τους ήταν διάφορος από τον δικό της.

Κλασσικό και όχι μοναδικό παράδειγμα και αναφορά για την ελευθερία και ανεξιθρησκεία των Ελλήνων, ήταν η ύπαρξη ναών και ιερών και άλλων δογμάτων και θρησκειών στον Ελληνικό χώρο. Αυτό το αναφέρουν και οι φανατικοί πολέμιοι του Ελληνισμού Χριστιανοί, με την επίσκεψη του Παύλου και την ομιλία του στον Άρειο Πάγο των Αθηνών.

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ : ΨΥΧΗ - ΜΕΤΕΝΣΑΡΚΩΣΗ

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ: O ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ
ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ Ο ΣΟΒΑΡΟΣ ΜΕΛΕΤΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ ΤΗΣ
ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΕΝΣΑΡΚΩΣΕΩΣ
(ΚΩΣ 460 – 377 ΛΑΡΙΣΑ)
Ο διαπρεπέστερος και σπουδαιότερος Ιατρός όλων των αιώνων και θεμελιωτής της
επιστημονικής ιατρικής, που αναγνωρίζεται από όλες τις ιατρικές κοινότητες του κόσμου,
είναι δίχως καμία αμφισβήτηση ο Ιπποκράτης, δικαίως λοιπόν αποκαλείται και «Πατήρ της
Ιατρικής».
Πριν ξεκινήσω την ανάπτυξη του θέματος μου, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ολίγα τινά για
την ζωή και μοναδικό έργο του, που καταυγάζει, λαμπρύνει και καθοδηγεί την Ιατρική
επιστήμη και όλους τους θεράποντας του Ασκληπιού μέχρι των ημερών μας.
Αν και είναι ένας από τους εξοχότερους άνδρας της ιστορίας, οι εξακριβωμένες
πληροφορίες για την ζωήν του είναι λίγες. Από την μητέρα του είχε καταγωγή από τον
Ηρακλή και από τον πατέρα του από τον Ασκληπιό. Μυήθηκε στην ιατρική
επιστήμη από τον ίδιο τον πατέρα του και συνέχισε τις σπουδές του στο Ασκληπιείο της
ιδιαιτέρας του πατρίδας, που ήταν από τα πλέον φημισμένα του αρχαίου κόσμου.
Είχε επισκεφθεί την Ηπειρωτική Ελλάδα, τα Άβδηρα, την Κύζικο και πολλές άλλες πόλεις,
όπου είχε την ευκαιρία να γνωρισθεί με επιφανείς άνδρες της εποχής του, όπως τον
Φιλόσοφο Δημόκριτο, τον Σοφιστή Γοργία και άλλους.
Υπήρξε συγχρόνως και ένας φλογερός πατριώτης Έλληνας, αφού απέρριψε την πρόταση
του βασιλέως της Περσίας Αρταξέρξη, που του προσέφερε μυθώδη αμοιβή, για να μεταβεί
στην Περσία και να θεραπεύσει το στράτευμα του που αποδεκατιζόταν από μία σοβαρή
επιδημία.
Σε αυτόν ανήκει η τιμή, ότι πρώτος απέρριψε και ανέτρεψε την άγνοια, την αμάθεια, τις
προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες της εποχής του, που αφορούσαν τις αιτίες των
ασθενειών και βάσισε την άσκηση της ιατρικής του στην λογική παρατήρηση και την
έρευνα. Έτσι κατέστησε την ιατρική από αμφίβολη εμπειρική τέχνη σε αληθή ανθρωπιστική
επιστήμη.
7
Μελετούσε επισταμένα την εμφάνιση των ασθενών και των ασθενειών τους και τηρούσε με
ευλάβεια και σχολαστικότητα τα ατομικά τους μητρώα από την εκδήλωση της κάθε
ασθένειας μέχρι της πλήρους θεραπείας των.
Πρώτος αυτός τόνισε την μεγάλη σημασία της Δίαιτας, του καθαρού αέρα, της γυμναστικής,
των ιαματικών λουτρών και την καταλυτική επίδραση του κλίματος και του περιβάλλοντος
για την υγεία του σώματος και της ψυχής, που αποτελούν πρόδρομο ακόμη και σήμερα για
τις ιατρικές αντιλήψεις.
Συνοπτικά, η ιατρική θεωρία του Ιπποκράτους στηρίζεται στην μεταβολή των χυμών του
σώματος, τους οποίους όρισε σε τέσσερις : Αίμα, Βλέννα, κίτρινη και μέλανα Χολή. Η
κανονική μίξη αυτών των χυμών (ευκρασία) προκαλεί την υγεία, ενώ η ελαττωματική μίξη
τους (δυσκρασία) τις διάφορες ασθένειες, που ο Ιπποκράτης τις απέδιδε στην κακή σίτιση,
στις επαγγελματικές αλλοιώσεις, τον τρόπο ζωής, το κλίμα,
την κληρονομική διάθεση κ.τ.λ. Τόνιζε ότι στον οργανισμό του ανθρώπου υπάρχει έμφυτος
δύναμις η Φύσις, η οποία ρυθμίζει την κανονική λειτουργία των οργάνων του σώματος, η
οποία αντιδρά σε περιπτώσεις διαταραχών για την επαναφορά της αρχικής τάξεως
(νούσων φύσιες ιατροί) και έργο του ιατρού είναι να βοηθήσει την φύση για την θεραπεία
του ασθενούς, φροντίζοντας η θεραπεία να μην προκαλέσει, σε καμιά περίπτωση, βλάβη
στον ασθενή (ωφελέειν εί μή βλάπτειν), συνιστούσε δε πάντοτε την απλή
ολιγοφαρμακεία.
Η σχολή του Ιπποκράτους απέρριπτε τις θρησκευτικές αιτίες των ασθενειών
εγκαινιάζοντας την ορθολογιστική μελέτη του σώματος και της ψυχής.
Τα έργα υπολογίζονται από 60 έως 100 και αποτελούν την καλουμένη Ιπποκράτειο
Συλλογή ( Corpus Hippοcraticus), είναι μία σειρά από Ελληνικά Ιατρικά κείμενα, που τα
συγκέντρωσε τον 3ον π.χ. αιώνα ο Μνήμων ο Αλεξανδρεύς. Σε αυτήν έχουν προστεθεί και
άλλα κείμενα που χρονολογούνται από το 500 π.χ. μέχρι περίπου το 250 μ.Χ. Η αξία τους
φυσικά είναι διάφορος, αλλά όλα διαπνέονται από σύγχρονο ορθολογιστικό πνεύμα και
εκφράζουν την πεποίθηση του συγγραφέα ο,τι στην φύση επικρατεί τάξις, την οποία μπορεί
να ανακαλύψει ο σοβαρός μελετητής ιατρός με υπομονετική έρευνα και παρατήρηση.
Ο περίφημος όρκος του Ιπποκράτους, ο οποίος χρησιμοποιείται από όλες περίπου τις
ιατρικές σχολές του κόσμου, κατά την ορκωμοσία των πτυχιούχων της ιατρικής, είναι
βέβαιο ότι δεν είναι έργο του Ιπποκράτη, αλλά εκφράζει το όλο του πνεύμα και την ηθική
του, γράφτηκε από τους άξιους διαδόχους του περί το 200 μ.Χ.
Το τεραστίας αξίας και μεγέθους έργο του είχε επηρεασθεί από τους Ίωνας
προσωκρατικούς φιλοσόφους, κυρίως από τον «σκοτεινό-λαμπρό» Ηράκλειτο, από την
8
Ελεατική Φιλοσοφική σχολή της Μεγάλης Ελλάδος και άλλους Έλληνες προυπήρξαντας
φιλοσόφους.
Ο Ιπποκράτης απέδιδε ιδιαιτέρα σημασία στην έννοια της ψυχής, την οποία θεωρούσε
αναπόσπαστο μέρος του σώματος και πρωταρχική αιτία της υγειούς υπάρξεως όλων των
ζώντων οργανισμών επί της γης.
Σε όλα, τα συγγράμματα - βιβλία του αναφέρεται με σεβασμό και σε βάθος, περί της
Ψυχής, που προξενεί θαυμασμό και δέος σε κάθε σοβαρό ερευνητή, για τις τεράστιες
γνώσεις του, την ορθή του σκέψι, για την σύνδεση της και την αλληλοεπίδραση της με το
σώμα για την υγεία του ανθρώπου.
Από τα έργα του που αναφέρονται περισσότερο στο Μέγα θέμα της Ψυχής :
Περί Διαίτης
Περί Σαρκών
Περί Επιδημιών
Περί Ιερής Νούσου
Περί των εντός Παθών
Θα προσπαθήσω να σας το αναπτύξω με σεβασμό, και καθ’ ένας ελεύθερος ας εξάγει τα
χρήσιμα συμπεράσματα του.
Για το πώς εισέρχεται η ψυχή στο σώμα, δίχως αμφιβολίες και πλεονασμούς γράφει:
«Εσέρπει δέ ές άνθρωπον ψυχή, πυρός και ύδατος ξύγκρησιν έχουσα…». «Περί Διαίτης
Α.7». Η ψυχή εισέρχεται - περνάει - διεισδύει από έξω και διαχέει όλο το σώμα, άρα είναι
ανεξάρτητη από αυτό. Χαρακτηρίζει δηλαδή την ψυχή σαν μία αυτοτελή οντότητα που
ενοικεί στο σώμα που έχει επιλέξει να εγκατασταθεί.
Κατά τον Ιπποκράτη, η αληθής έννοια του Πυρός και του Ύδατος, δεν είναι τα ομώνυμα
υλικά στοιχεία, αλλά ανάγονται στην καθολική θεία ουσία που πληρεί όλο το σύμπαν και
είναι τα αείζωα Πύρ και Ύδωρ.
« Τό θερμότατον και ισχυρότατον πύρ, όπερ πάντων επικρατέεται, διέπον άπαντα κατά
φύσιν, άϊωτον και όψει και ψαύσει, έν τούτω ψυχή, νόος, φρόνησις, αύξησις, κίνησις,
μείωσις, διάλλαξις ύπνος, εγρήγορσις, τούτο διά παντός κυβερνά, και τάδε καί εκείνα,
ουδέποτε ατρεμίζον…» «Περί Διαίτης Α. 10». (Το θερμότατο και ισχυρότατο πύρ, το οποίο
κυριαρχεί σε όλα και τα διέπει σύμφωνα με την φύση του το καθ’ ένα, είναι ασύλληπτο και
9
από την όραση και από την αφή. Μέσα σ’ αυτό υπάρχει η ψυχή, ο νούς, η φρόνηση, η
ανάπτυξη, η κίνηση, η μείωση, η εναλλαγή, ο ύπνος, η εγρήγορση. Αυτό κυβερνά τα
πάντα, διέρχεται μέσα από όλα και αυτά και εκείνα (γήινα και ουράνια), δίχως να πέφτει
ποτέ σε αδράνεια).
Στο κεφάλαιο «Περί Σαρκών 2» συμπληρώνει: «Δοκέοι δέ μοι ό καλέομεν θερμόν,
αθάνατον τε είναι καί νοεείν πάντα ορήν καί ακούειν καί ειδέναι πάντα εόντα τε καί εσόμενα
…». (Κατά την γνώμη μου αυτό που ονομάζουμε θερμό, είναι αθάνατο και νοεί τα πάντα,
και βλέπει και ακούει και γνωρίζει τα πάντα, όσα υπάρχουν και όσα θα υπάρξουν…).
Σ’ αυτό το κεφάλαιο εκφράζει την βεβαία γνώμη του ότι, από αυτό το θερμόν προέρχεται
και η ψυχή του ανθρώπου, που όπως και αυτό, κατέχει όλα τα χαρακτηριστικά και τις
νοητικές ιδιότητες του, είναι δηλαδή αναπόσπαστο μέρος της θείας ψυχής, που ενοικεί
μέσα στο σώμα ανεξάρτητη μεν αλλά σε επικοινωνία με το συμπαντικό θερμόν διά της
αναπνοής. Και τονίζει με έμφαση, ότι κατέχει όχι μόνον τα παρόντα αλλά και τα μέλλοντα.
Αυτή είναι ακόμη μία επιβεβαίωση της θεϊκής προελεύσεως της, διότι τα μέλλοντα μπορούν
να τα γνωρίζουν μόνον οι Θεοί.
Επίσης το δεύτερο ψυχικό στοιχείο το υγρόν, εκπροσωπεί την αντίθετη υλική δύναμη της
θερμής, που επιδρούν και οι δύο στο σώμα κάθε οντότητος. Η ψυχή έχει την ικανότητα –
ενέργεια να τηρεί το μέτρο και να εξισορροπεί αρμονικά αυτές τις αντιθετικές δυνάμεις,
ώστε να λειτουργούν ομαλά οι νοητικές και αισθητικές διεργασίες σε κάθε ανεξάρτητη
οντότητα.
«Εσέρπει είς άπαν ζώον, ό τι περ αναπνέει… «Π. Διαίτης Α.25». Όλα τα έμβια όντα κατά
τον Ιπποκράτη, που αναπνέουν έχουν ψυχή. Η βεβαιώτης της υπάρξεως της ψυχής και η
σχέσις της με την αναπνοή δεν είναι τυχαία, με την αναπνοή ο οργανισμός δεν
τροφοδοτείται μόνο με το απαραίτητο οξυγόνο, αλλά και με το πέμπτο στοιχείο των
προγόνων μας τον «Αιθέρα», που τα τελευταία χρόνια αναγνώρισαν την ύπαρξιν του οι
σύγχρονοι αστροφυσικοί και τον ταυτίζουν με τα Νετρίνα, της πρωταρχικής σχάσεως του
κοσμογονικού Ορφικού Ωού !
Οι ακολουθούντες τις ανατολικές δοξασίες τον αποκαλούν ¨ Πράνα¨. Αυτό τροφοδοτεί,
αναζωογονεί και ενισχύει την ψυχή, με τρόπο, που οι σύγχρονοι επιστήμονες, όλων των
κλάδων, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν με κάποια βεβαιότητα.
Ο Ιπποκράτης διαχωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα, όπως και η πλειονότης των
Μετασωκρατικών Φιλοσόφων, την ψυχή από το σώμα γράφοντας « Η μέν ψυχή τώ
αυτό πάσι τοίς εμψύχοισι, τό δέ σώμα διαφέρει εκάστου… «Π. Διαίτης Α, 28». Εδώ
δηλώνει κατηγορηματικά και με σαφήνεια ότι, σε όλα τα σώματα ενοικεί η ψυχή που έχει
10
την ίδια φύσι, διότι έχει θεϊκή προέλευση και έχει εντελώς διαφορετική αποστολή και
ιδιότητες από εκείνες του σώματος. Και συνεχίζει, «Ψυχή μέν ούν αιεί ομοίη καί έν μείζονι
καί έν ελάσσονι, ού γάρ αλλοιούται ούτε διά φύειν ούτε διά ανάγκην…».
(Λοιπόν η ψυχή είναι πάντοτε όμοια και στο μεγαλύτερο και στο μικρότερο όν, γιατί δεν
αλλοιώνεται από καμιά φυσική επίδραση ούτε από καμιά ανάγκη…).
Επειδή η ψυχή είναι μέρος της θείας συμπαντικής ψυχής είναι αναλλοίωτη και κατά
συνέπειαν δεν μπορεί να πάσχει και να ασθενεί, άρα ο σύγχρονος όρος της
ψυχοπαθολογίας και των ψυχικών ασθενειών δεν υφίστανται για τον Πατέρα της Ιατρικής.
Ο Ιπποκράτης δηλώνει κατηγορηματικά, ότι η ψυχή δεν πάσχει και δεν υφίσταται καμία
αλλοίωση από καμία αιτία και από κανέναν. Άρα δεν ασθενεί και ούτε νοσεί, διότι είναι
αναλλοίωτο στοιχείο προερχόμενο από την μία και μοναδική αρχική θεία αιτία.
Στο έργο του «Περί Ιερής νούσου», ο Ιπποκράτης δεν δέχεται και ανατρέπει τις
αποκαλούμενες σήμερα ψυχικές ασθένειες, που οφείλονται πάντα κατά τον Ιπποκράτη,
στην μη ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου, όταν αυτός ασθενεί ή έχει υποστεί κάποιο
ατύχημα, τότε ο άνθρωπος κατέχεται από φοβίες, μανίες, παραλογισμούς, ακραίες σκέψεις,
ψευδείς εικόνες κ.λ.π. Ενώ αντίθετα όταν ο εγκέφαλος είναι υγιείς, τα άτομα είναι λογικά,
ήρεμα και λειτουργούν αρμονικά και φυσιολογικά. Μήπως θα έπρεπε η σύγχρονη
ψυχολογία και η ψυχοπαθολογία να ανατρέξουν στα έργα του και στις Ιπποκρατικές
υποθήκες, να τις προσεγγίσουν ορθά και να αναθεωρήσουν πολλά από αυτά που
διδάσκουν και εφαρμόζουν, για να επανέλθει η ψυχική υγεία στον ταλαίπωρο κόσμο μας,
εγκαταλείποντας τις μοντέρνες και αυθαίρετες υπερβάσεις τους;
Στο έργο του (Περί Διαίτης Δ΄86), σχετικά με την αυτοτέλεια και την ανεξαρτησία της
ψυχής από το σώμα γράφει: «Περί δέ των τεκμηρίων των έν τοίσιν ύπνοισιν όστις ορθώς
έγνωκεν, μεγάλην έχοντα δύναμιν ευρήσει προς άπαντα. Η γάρ ψυχή εγρηγορότι μέν τώ
σώματι υπηρετούσα, επί πολλά μεριζομένη, ού γίγνεται αυτής εωυτής, άλλ’ αποδιδώσί τι
μέρος εκάστω τού σώματος, ακοή όψει, όψει, ψαύσει, οδοιπορίη, πρήξεσι παντός τού
σώματος, αυτή δ΄εωυτής ή διάνοια ού γίνεται…». (Σχετικά με τα τεκμήρια κατά την διάρκεια
του ύπνου, όποιος τα έχει γνωρίσει ορθώς, θα διαπιστώσει ότι έχουν μεγάλη δύναμη για
όλα τα πράγματα. Γιατί όταν το σώμα βρίσκεται σε εγρήγορση, η ψυχή δεν ανήκει στον
εαυτόν της, αλλά είναι κατανεμημένη σε όλα τα μέρη του σώματος που τα υπηρετεί για να
λειτουργούν, την ακοή, την όραση, την αφή, στην οδοιπορία, σε όλες τις ενέργειες του
σώματος, αυτή δεν ασχολείται με τον εαυτόν της. Όταν όμως το σώμα ηρεμίσει (βρίσκεται
σε ύπνο) η ψυχή κινείται και συρομένη εξέρχεται από τα μέρη του σώματος διοικεί τον δικό
της οίκο και επιτελεί μόνη της όλες τις πράξεις του σώματος.
11
Όταν το σώμα ησυχάσει – κοιμάται και δεν αισθάνεται, η ψυχή βρίσκεται σε εγρήγορση
μαθαίνει, βλέπει τα ορατά, ακούει τα ακουόμενα, βαδίζει, αγγίζει, λυπάται, θυμάται, γιατί
βρίσκεται σε μικρό χώρο, όσες είναι οι λειτουργίες του σώματος και της ψυχής, όλα αυτά τα
πράττει η ψυχή κατά την διάρκεια του ύπνου. Όποιος λοιπόν γνωρίζει να τα κρίνει αυτά
σωστά, κατέχει μεγάλο μέρος της σοφίας).
Εδώ δηλώνει ότι όλες οι λειτουργίες του σώματος επιτυγχάνονται με την ψυχική ενέργεια.
Δηλαδή όπως κάθε κινητήρας και τα εξαρτήματα του χρειάζονται ενέργεια για να
λειτουργήσουν, έτσι και τα έμβια όντα, για να λειτουργήσουν απαιτείται ψυχική ενέργεια.
Κατά την διάρκεια όμως του ύπνου, η ψυχή αποδεσμεύεται σε μεγάλο μέρος της από το
σώμα και εξέρχεται από αυτό, κινείται στο κοσμικό σύμπαν, όπου βλέπει και ακούει και
μαθαίνει πράγματα, που είναι αδύνατο να τα προσεγγίσει μέσα στο σώμα. Και τονίζει με
έμφαση ότι, όποιος γνωρίζει να κρίνει σωστά αυτά (τα αναφερόμενα) κατέχει μεγάλο μέρος
της αληθούς σοφίας.
Το πόσο επηρεασμένος είναι από τον Μεγάλο Ίωνα Φιλόσοφο Ηράκλειτο το ανιχνεύουμε
στο έργο του «Περί επιδημιών κεφ. ΣΤ». «Ανθρώπου ψυχή αιεί φύεται μέχρι θανάτου».
( Η ψυχή πάντοτε φυτρώνει – έχει τις ρίζες της μέσα στο σώμα, άρα εξελισσομένης της
ψυχής αναπτύσσεται και το σώμα, προσδίδοντας σ’ αυτό τα δικά της χαρακτηριστικά, διότι
ενοικεί σ’ αυτό και το καθοδηγεί). Στην συνέχεια αναφέρει την εκπύρωσι της ψυχής, ήτοι
την αποκόλληση της από το σώμα και την επιστροφή της στο ομογενές ουράνιον πύρ, τότε
το σώμα χάνει τελείως τι ιδικόν του θερμόν και επέρχεται ο θάνατος του. Άρα θάνατος κατά
τον Ιπποκράτη είναι ο αποχωρισμός της ψυχής από τα σώμα.
Στο έργο του «Περί τών Εντός Παθών», προεκτείνει τις σκέψεις του σ’ ένα άλλο σπουδαίο
κεφάλαιο, στον αιφνίδιο θάνατο «…εξαπίνης αφήκεν την ψυχήν». Εδώ εξετάζει τις
περιπτώσεις των βιαίων θανάτων, δηλαδή της αποτόμου διακοπής της συνδέσεως της
ψυχής από το σώμα. Και σε αυτό το απόσπασμα δηλώνει ότι, όταν η ψυχή εγκαταλείψει το
σώμα και με βίαιο τρόπο, τότε πάλι επέρχεται ο θάνατος.
Για το μέλλον της ψυχής, μετά την αποχώρηση της από το σώμα γράφει στο «Περί Διαίτης
Α.6», «Προσίζει γάρ σύμφορον τώ ασυμφόρω, τό δέ ασύμφορον πολεμεί
καί μάχεται καί διαλλάσσει άπ’ αλλήλων. Διά τούτο ανθρώπου ψυχή εν ανθρώπω
αυξάνεται, εν άλλω δέ ουδένι, καί τών άλλων ζώων τών μεγάλων ωσαύτως».
(Διότι το όμοιο στην μορφή ταιριάζει με το όμοιο του, ενώ το ανόμοιο πολεμεί και
αντιμάχεται και διαχωρίζει τα μεταξύ τους στοιχεία. Για αυτό η ψυχή του ανθρώπου
αυξάνεται μόνον μέσα σε άνθρωπο και σε κανένα άλλο ζώον. Το ίδιο συμβαίνει και στα
άλλα μεγάλα ζώα). Εδώ υπονοεί τον διαχωρισμό και την εξελικτική πορεία των ειδών, με
12
κορωνίδα τον άνθρωπο και ότι τα όμοια στοιχεία του σώματος και της ψυχής αποτελούν
μία ενιαία οντότητα. Και το μεν σώμα επειδή είναι φθαρτό, διαλύεται εις τα εξ ων συνετέθει,
η δε ψυχή επειδή είναι αθάνατος και εξελισσομένη, θα επιλέξει και θα ενοικήσει σε κάποιο
άλλο ομοιόμορφο, δηλαδή ανθρώπινο σώμα. Εδώ δέχεται καθαρά, την μετενσάρκωση της
ανθρωπίνης ψυχής, απορρίπτοντας την δυνατότητα της μεταβάσεως της ψυχής του
ανθρώπου σε άλλο ζώο ή σε φυτό. Ενώ πολλοί άλλοι μετασωκρατικοί κυρίως φιλόσοφοι,
δέχονται την μετεμψύχωση, που δίδει την δυνατότητα στην ψυχή να ενοικήσει σε
οποιοδήποτε σώμα ανθρώπου, ζώου ή και φυτού.
Μετά τα αναπτυχθέντα με απόλυτο σεβασμό στα κείμενα του Μεγάλου Πατέρα της Ιατρικής
Ιπποκράτη, γίνεται κατανοητό σε όλους μας, η μεγάλη προσφορά του ανά τους αιώνας
στην ανθρωπότητα. Ας ενσκήψουν λοιπόν οι Έλληνες Θεράποντες του Ασκληπιού με ζήλο
και ας μελετήσουν το τεράστιο έργο του, γιατί αυτοί έχουν το μοναδικό προνόμιο να
κατανοούν την θεία γλώσσα του Ιπποκράτους, έτσι πολλά έχουν να ωφεληθούν οι ίδιοι,
αλλά και θα προσφέρουν στην παγκόσμιο κοινότητα τεράστιες υπηρεσίες.
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΑΡΑΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Υπό:
Ελευθερίου Διαμαντάρα
Συγγραφεα
Ερευνητού - Μελετητού
Ιστορίας - Φιλοσοφίας
(Για την Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ
ΤΥΠΟΣ και το περιοδικό
ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ: Λέξεις 3.923).
«΄Εχει δημοσιευθεί».
Ο παλαιός πρόγονος του ανθρώπου, ένιωθε την αναντίρρητο ανάγκη ωθούμενος από το
δέος, την άγνοια, τις προκαταλήψεις και τον φόβο του θανάτου και κατ’ ακολουθίαν του
επέκεινα, να σχηματίσει μία γενική ιδέα για τον κόσμο που τον περιέβαλε και μέσα στον
οποίο υπήρχε και ενεργούσε, ως εκ τούτου θέλησε να δώσει ερμηνείες σε αυτά που έβλεπε
και αισθανόταν γύρω του και αφορούσαν την ίδια του την ύπαρξη.
Οι διάφοροι ιστορικά βεβαιωμένοι λαοί, και όχι τα φαντάσματα των Ινδοευρωπαϊστών,
έδωσαν κατά καιρούς διάφορες πρωτόλειες και απλοϊκές ερμηνείες, που στηρίζονταν στο
συναίσθημα και στον φόβο, γιατί οι λαοί αυτοί δεν είχαν περισσότερες πνευματικές
δυνατότητες και ικανοποιούντο με τις απλοϊκές, σαμανιστικές και φανταστικές ερμηνείες,
που τις επέβαλαν διάφοροι διαχρονικοί αγύρτες, μάγοι, τύραννοι και εξουσιαστές.
Πίσω από τα φαινόμενα που δεν μπορούσαν να τα ερμηνεύσουν, φαντάζονταν κάποιες
υπάρξεις που αισθάνονταν, σκέφτονταν και λειτουργούσαν όπως αυτοί οι ίδιοι.
Αυτές ήταν οι παραμυθολογικές ή απλές θρησκευτικές ερμηνείες, που δυστυχώς
ταλαιπωρούν ακόμη και σήμερα, την εποχή του διαστήματος, σημαντικά μεγάλα πλήθη
συνανθρώπων μας.
Την μεγάλη εξαίρεση απετέλεσαν οι Πρόγονοι μας, που πραγματοποίησαν και επέτυχαν
την μέγιστη πνευματική τους υπέρβαση, εγκαταλείποντας τις ασυνάρτητες και άλογες
ερμηνείες και δοξασίες των άλλων.
2
Από τον ιστορικά τουλάχιστον βεβαιωμένο - 7ο αιώνα και πολύ ενωρίτερα, στον ευρύ
τριπολικό Ελληνικό χώρο, Ιωνία – Ελληνικός Κορμός – Μεγάλη Ελλάδα, οι πρόγονοι μας
για λόγους που θα αποτελέσουν μία ειδική διάλεξη, ζήτησαν και επέτυχαν να ερμηνεύσουν
τον κόσμο και τα φαινόμενα του με την Ορθή Παρατήρηση και την Λογική τους Σκέψη.
Το επίτευγμα αυτό και η εξέλιξη που ακολούθησε, ήταν και παραμένει μέχρι σήμερα το
σημαντικότερο πνευματικό άλμα του ανθρώπου, γιατί απήλλαξαν την διανόηση και την
σκέψη τους από τα μυστικοπαθή, τα δήθεν υπερφυσικά και τα αναίτια.
Το πώς το κατόρθωσαν αυτό; Μελετώντας την φύση, παρατηρώντας τα φαινόμενα,
κατερχόμενοι στο βάθος της συνειδήσεως των και κυρίως εναρμονίζοντας τους εαυτούς
των με τον παγκόσμιο αρμονικό ρυθμό της δικαιοσύνης.
Έτσι γεννήθηκε η προστατευμένη από το σύνολο των Μουσών Ελληνική Φιλοσοφία, που
αρχικά συμπεριελάμβανε όλες τις Επιστήμες και τις Τέχνες, που με την πάροδο των
χιλιετιών μεταλαμπαδεύτικαν σε όλη την οικουμένη.
Το πλέον χαρακτηριστικό γνώρισμα της φιλοσοφίας έγκειται στην εμπιστοσύνη του Λόγου,
της Λογικής και του λόγου της με την μοναδική νοηματική της γλώσσα, που μπόρεσε να
αποδώσει τις ύψιστες έννοιες.
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη από τις υπηρεσίες που προσέφεραν οι πρόγονοι μας στην
ανθρωπότητα βγάζοντας την από τον ζωώδη κύκλο της, για αυτό δίκαια τους απεκάλεσαν
απάρχες, πατέρες, διδασκάλους και ιδρυτές της φιλοσοφίας και των επιστημών.
Θα σας αναπτύξω περιληπτικά την αρχή και την δομή του Κόσμου όπως την
αντελήφθησαν και την κατέγραψαν οι Μέγιστοι Απάρχες της Διανοήσεως.
ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ :
Η αρχή του Κόσμου δηλώνει:
α) Την πρώτη αρχή της δημιουργίας του κόσμου.
β) Τον φυσικό νόμο της ύπαρξης και της ουσίας του κόσμου, και
γ) Τον κανόνα (επιστημονική αρχή), με τον οποίον ερμηνεύεται ο κόσμος και τα όντα (π.χ.
η αρχή της εξάτμισης του νερού, που είναι ταυτόχρονα φυσικός νόμος και αιτία ενός
φαινομένου).
3
ΘΑΛΗΣ:
Πρώτη αιτία και δομικό υλικό του το ύδωρ. Πρόκειται για θεωρία η οποία στηρίζεται στην
παρατήρηση (το στοιχείο που πλεονάζει στη φύση είναι το ύδωρ) και διατυπώνεται
ορθολογικά (με συλλογιστική πορεία). Έτσι εισάγεται για πρώτη φορά στην επιστημονική
σκέψη και μεθοδολογία, η έννοια της Αρχής.
ΑΝΑΞΙΜΑΝΔΡΟΣ :
Πρώτη αιτία το άπειρο, ένα ατελείωτο υλικό στοιχείο που βρίσκεται πάνω από τα τέσσερα
γνωστά δομικά στοιχεία του κόσμου, Γή, Πυρ, Αήρ, Ύδωρ, διότι μόνο έτσι διασφαλίζεται
η Δικαιοσύνη, δηλαδή η ισορροπία του κόσμου.
Γένεση του κόσμου: Η μεταφόρτωση του απείρου στα τέσσερα αυτά στοιχεία που με την
σειρά τους δημιουργούν τα όντα.
Φθορά του Κόσμου: Αλλοίωση των όντων και νομοτελειακή επιστροφή τους στην πρώτη
ύλη, ήτοι

ΑΦΗΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΗΡΩΑ...

Καλημέρα αγαπητέ Ελευθέριε.

Το μήνυμα είναι πολύ ενημερωτικό.
Να δούμε μέχρι πότε.Λόγο της φύσεως της απασχόλησης μου δέν μπορώ να εκφράσω γνώμη, διότι στις μέρες μας δεν έχω εμπιστοσύνη ούτε στο διαδίκτυο, όμως σου στέλνω ένα βίντεο περίπου 3ων λεπτών και πιο κάτω σου γράφω ένα διάλογο μεταξύ ενός λοχία και ενός λοχαγού της ΕΛΔΥΚ κατά τη διάρκεια υπεράσπισης του στρατοπέδου τους:

«Δε μου λες, κύριε Λοχαγέ εμείς εδώ οι λίγοι, τι κάνουμε; Τι παριστάνουμε; Τους 300 του Λεωνίδα; Γιατί όσο και να αντέξουμε, όσο και να κρατήσουμε, σε κάποια στιγμή θα πέσουμε».
Και αυτός του απάντησε:

«Άκουσε να σου πω Λοχία. Είμαστε Έλληνες Στρατιώτες, εδώ είναι Ελλάδα και είμαστε υποχρεωμένοι να πέσουμε μέχρι ενός. Τα άρματα θα περάσουν από πάνω μας».Αυτός ήταν ο Λοχαγός Σταυριανάκος.

Λίγο αργότερα, σηκώθηκε από τη θέση μάχης που κατείχε για να εξουδετερώσει πολυβολητή επερχόμενου τουρκικού άρματος. Εκείνη τη στιγμή τον βρήκε το φονικό βλήμα.